9 sierpnia 2018 | Zbigniew Kaszlej
Zmarła Barbara Kondracka
 

Wystawa Batura 038Barbara Kondracka
(1959 – 2018)

Z wielkim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Barbary Kondrackiej.
Od 1987 r. pracowała w Muzeum Ziemi Augustowskiej. Oprowadzała zarówno po ekspozycji działu etnograficznego, jak i po Muzeum Kanału Augustowskiego. Jeszcze kilka miesięcy temu młodzież po odwiedzeniu muzeum kanału chwaliła panią przewodnik za ciekawy i usystematyzowany przekaz wiedzy.
Wszyscy odwiedzający Muzeum Ziemi Augustowskiej mogli docenić i zapamiętać plastyczny talent Barbary Kondrackiej oglądając wiele wystaw przez nią zakomponowanych.

Mieliśmy zaszczyt znać i współpracować z Panią Basią od lat. Od 2002 r. stałą płaszczyzną wspólnych działań był konkurs „Historia utrwalona na starej fotografii”. Od pierwszej edycji po ostatnią – szesnastą – była niezawodnym jurorem, pomagała też planować i uczestniczyła we wszystkich objazdach historycznych towarzyszących konkursowi.
Pani Basia była współautorką kilku wystaw  pokonkursowych oraz innych, tworzonych na potrzeby sesji Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie.
Nigdy nie odmówiła nam pomocy, pozostanie w naszej pamięci jako osoba zawsze życzliwa, konkretna, dobrze zorganizowana, konstruktywna. Współpraca przy organizacji wspólnych przedsięwzięć przerodziła się w serdeczną zażyłość. Będzie nam Jej bardzo brakowało.
Niech odpoczywa w Panu!

Danuta i Zbigniew Kaszlejowie
fot. Zbigniew Kaszlej

 

W niedzielę, 15 lipca 2018 r. braliśmy udział w uroczystości upamiętniającej bolesną, już 73. rocznicę przeprowadzenia przez Sowietów Obławy Augustowskiej.
O godz. 12.00 w kościele p.w. św. Anny w Gibach miała miejsce uroczysta msza święta. Koncelebrze przewodniczył i homilię wygłosił bp ełcki Jerzy Mazur.
Kolejna część uroczystości odbyła się na tzw. gibiańskiej golgocie, gdzie po okolicznościowych przemówieniach miał miejsce apel poległych i salwa honorowa. Uroczystość zakończyło składanie kwiatów i zniczy.
Augustowskie struktury Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie reprezentowali: Zbigniew Kaszlej – prezes ŚZŻAK koło w Augustowie oraz Anna Urbanowska, Marianna Zambrzycka i Danuta Kaszlej. Razem z nami znicze ofiarom Obławy Augustowskiej zapaliła płk Weronika Sebastianowicz – prezes Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej na Białorusi.
Dzień wcześniej, 14 lipca br. wraz z płk Weroniką Sebastianowicz, prof. Józefem Kuncem i motocyklistami z „Jazdy Ducha” oddaliśmy hołd zamordowanym przez Sowietów w lipcu 1945 r. w miejscach, gdzie byli więzieni i torturowani. Jak co roku odwiedziliśmy je w ramach Rajdu Śladami Obławy Augustowskiej.
Danuta Kaszlej

Fotoreportaż Zbigniewa Kaszleja

 

 

Modlitwa, prawda, pamięć, doprowadzenie do pochówku zamordowanych przez sowietów w lipcu 1945 r. – to nasz narodowy obowiązek wobec Ofiar Obławy Augustowskiej. Wciąż nie wiemy, gdzie są ich doły śmierci. Nie znamy też pełnej listy ofiar.
12 lipca br. w augustowskiej bazylice „zawołaliśmy Ich po imieniu”, jak nakazywał Zbigniew Herbert. Bo masowa zbrodnia ma indywidualne twarze.
W imieniu organizatorów dziękujemy wszystkim, którzy zaangażowali się w augustowskie uroczystości.

"Przywróćmy Im imiona i twarze" - II publiczne odczytywanie imion i nazwisk Ofiar Obławy Augustowskiej

„Przywróćmy Im imiona i twarze” – II publiczne odczytywanie imion i nazwisk Ofiar Obławy Augustowskiej

Dziękujemy mediom za relacjonowanie augustowskich obchodów – razem budujemy pamięć.
Relacja w Obiektywie TVP3
Relacja w ogólnopolskich „Wiadomościach” (od minuty: 21.55 )


Fotoreportaż Piotra Kierkli ze złożenia kwiatów pod augustowską siedzibą Urzędu Bezpieczeństwa, gdzie w lipcu 1945 r. więziono zatrzymanych w Obławie Augustowskiej:

Po mszy św., sprawowanej w intencji Ofiar Obławy Augustowskiej i ich rodzin przez ks. Wojciecha Jabłońskiego, odbyło się II publiczne odczytanie nazwisk porwanych przez sowietów i zamordowanych mieszkańców naszego regionu oraz koncert wiolonczelowy „Historia Polski muzyką opowiedziana”
Fotoreportaż Marty Smolińskiej:

W imieniu organizatorów
Danuta Kaszlej

 

 

Plakat Obława 12.07. 2018 r. jpg

Serdecznie zapraszamy 12 lipca 2018 r. (czwartek) na godz. 18.00 do Bazyliki Mniejszej Najświętszego Serca Jezusowego w Augustowie na mszę świętą  w intencji Ofiar Obławy Augustowskiej i Ich Rodzin.

Po zakończeniu mszy św., przed godz. 19.00, zachęcamy do udziału w II publicznym odczytaniu nazwisk naszych przodków, zamordowanych przez Sowietów w lipcu 1945 r.: „Przywróćmy Im imiona i twarze”.
Ta idea „zawołania każdego po imieniu” zgromadziła rok temu w centrum naszego miasta, na Rynku Zygmunta Augusta, bardzo wielu mieszkańców Augustowa i regionu oraz turystów. Imiona i nazwiska Ofiar Obławy Augustowskiej odczytywali wtedy członkowie ich rodzin, osoby z pokolenia jeszcze pamiętającego dramatyczny lipiec 1945 r., w tym AK-owcy i również ludzie młodzi, dzieci – bo pamięć trzeba przenieść na następne pokolenia. Na nie spada obowiązek wyjaśnienia zbrodni sprzed 73 lat.

12 lipca, w rocznicę rozpoczęcia pacyfikacji, powtórzmy ten nasz augustowski, oddolny „apel pomordowanych”. W Bazylice Mniejszej NSJ każdy będzie mógł podejść do mikrofonu i odczytać nazwiska ofiar największej zbrodni na Polakach po II wojnie światowej.

Po zakończeniu apelu pamięci wystąpi ponad 60 uczestników VI Warsztatów Wiolonczelowych, którzy – wraz ze swoimi profesorami – przygotowali i wykonają koncert „Historia Polski muzyką opowiedziana – na orkiestrę wiolonczelową”

Jak co roku, w trzecią niedzielę lipca, odbędą się również obchody rocznicy Obławy Augustowskiej w Gibach. 15 lipca br. o godz. 12.00 odprawiona zostanie uroczysta msza święta w kościele pw. św. Anny. O godz. 13.30 przewidziany jest przemarsz na Górę Krzyży, gdzie nastąpi oddanie hołdu Ofiarom Obławy Augustowskiej „w słowie, zniczach i pieśni”. Organizatorzy gibiańskich obchodów proszą, by w tym roku nie kwiaty, a znicze były wyrazem naszej pamięci.
Starosta Augustowski zapewnia autokar, którym kombatanci, poczty sztandarowe szkół oraz zainteresowane osoby mogą dojechać na uroczystości do Gib. Odjazd autokaru 15 lipca 2018 r. o godz. 10.45 z dworca PKS w Augustowie.

Oddajmy wspólnie hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej i nie ustawajmy w wołaniu o jej wyjaśnienie.

2 lipca 2018 | Zbigniew Kaszlej
Pomnik Ofiar Obławy Augustowskiej w Suwałkach
 

WP_20180617_13_18_22_ProW niedzielę 17 czerwca 2018 r. uczestniczyliśmy w uroczystości odsłonięciu pomnika powstałego w Suwałkach w hołdzie ofiarom Obławy Augustowskiej z lipca 1945 roku. Monument ustawiony jest na rondzie u zbiegu ulic Armii Krajowej i Mikołaja Reja i przedstawia złożone do modlitwy dłonie, oplecione drutem kolczastym, wznoszące znak Polski Walczącej.

Uroczystości rozpoczęła msza święta w kościele pw. Bożego Ciała, której przewodniczył arcybiskup metropolita gdański Sławoj Leszek Głódź. We mszy świętej i uroczystym odsłonięciu pomnika licznie uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, kompanie reprezentacyjne służb mundurowych i wojska, poczty sztandarowe szkół i mieszkańcy Suwalszczyzny.

Inicjatorem budowy pomnika był Związek Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej 1945 roku.

fot. Zbigniew Kaszlej

 

Poprosiliśmy młodzież o przyjrzenie się, poprzez obiektyw aparatu fotograficznego, naszym narodowym symbolom i stosunkowi Polaków do nich. Byliśmy bardzo ciekawi, jak symbole te funkcjonują w przestrzeni publicznej. Czy kogoś obchodzą, jakie wywołują emocje, czy wzruszają, budzą dumę z polskości, czy są otoczone szacunkiem, czy łączą? Gdzie, w jaki sposób, z jaką intensywnością są eksponowane?

Po zapoznaniu się z pracami zgłoszonymi w VII edycji  konkursu fotograficznego „MOJA BIAŁO-CZERWONA” komisja powołana do rozstrzygnięcia konkursu przyznała:

– I nagrodę  – Michałowi Wasilewskiemu, uczniowi II Liceum Ogólnokształcącego w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie (tytuł pracy: „W służbie biało-czerwonej”)
a b

fot. Michał Wasilewski

Równorzędną I nagrodę otrzymały: Amelii Ziętek, Natalii Sztabińskiej, Aleksandrze Danilczyk i Martynie Chlebus, uczennice Gimnazjum nr 4 Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Augustowie.

SONY DSC

Wyróżnienia przyznano:
– Marlenie Prostko
uczennicy Gimnazjum w Szkole Podstawowej w Bargłowie Kościelnym (tytuł pracy: „Wolność kocham i rozumiem”) i Wiesławie Turowskiej
uczennicy Gimnazjum im. Zygmunta Augusta w Janówce.

Nagrody i dyplomy trafiły do rąk wyróżnionych uczniów w czasie uroczystości zakończenia roku szkolnego w ich macierzystych szkołach.

Gratulujemy nagrodzonym!

Organizatorami konkursu byli: Starosta Augustowski i Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie.

17 czerwca 2018 | Zbigniew Kaszlej
Wystawa „Ojcowie Niepodległości” w Augustowie
 

W czwartek, 14 czerwca 2018 r. na Rynku Zygmunta Augusta w Augustowie miało miejsce otwarcie wystawy plenerowej  „Ojcowie Niepodległości” zorganizowane przez białostocki Oddział Instytutu Pamięci Narodowej i Augustowskie Placówki Kultury. Na kilkunastu wielkoformatowych planszach zaprezentowane zostały osoby Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Wincentego Witosa, Wojciecha Korfantego oraz Ignacego Daszyńskiego. Plansze prezentują proces odbudowy państwowości, zawierają także duży wybór archiwalnych fotografii, przedruki pierwszych stron Monitora Polskiego z pierwszych dni niepodległości. W otwarciu wystawy uczestniczyły władze miasta i powiatu w osobach Burmistrza Wojciecha Walulika, Jarosława Szlaszyńskiego – Starosty Augustowskiego, Katarzyny Beaty Sturgulewskiej – Wicestarosty.
Otwarciu wystawy towarzyszyła konferencja podczas której pracownicy Oddziału IPN w Białymstoku: dr Waldemar Wilczewski, dr Łukasz  Lubicz – Łapiński i dr Paweł Warot (referat odczytała Magda Dzienis – Todorczuk) przedstawili referaty prezentujące sylwetki najważniejszych osób, dzięki którym Polska odzyskała niepodległość.
Zapraszamy do obejrzenia wystawy, bowiem prezentowana będzie w Augustowie jeszcze tylko około dwóch tygodni.

fot. Zbigniew Kaszlej

 

logo Obława Augustowska autor Michał Kaszlej

W drugim tomie Augustowskich Pamiętników zamieściliśmy bardzo ciekawe wspomnienia Stanisława Szypera, Moja rodzinna wieś w latach 1935 – 1948.
http://akklub.pl/publikacje/augustowskiepamietniki/augustowskie-pamietniki-ii/stanislaw-szyper-moja-rodzinna-wies-w-latach-1935-%E2%80%93-1948-wspomnienia/

Biogram autora:
http://akklub.pl/publikacje/augustowskiepamietniki/augustowskie-pamietniki-ii/stanislaw-szyper/

Pan Stanisław, mieszkaniec wsi Jastrzębna, był zatrzymany jak większość mężczyzn wsi, przez Sowietów w Obławie Augustowskiej i – szczęśliwie dla nas – zwolniony. Poniżej prezentujemy mówiący o tym fragment wspomnień Stanisława Szypera „Rys autobiograficzny”, wydany w formie maszynopisu w Lipsku w 1985 roku.

Stanisław Szyper

„W maju 1945 roku zakończyła się wojna. Z zachodu zaczęły wracać wojska sowieckie. Pociągi woziły jakiś sprzęt, jechały też transporty wojskowe. Szosą pędzono czarno-białe bydło całymi stadami. Mówiono, że gonią je do Związku Radzieckiego. W lipcu tegoż roku wracające oddziały radzieckich wojsk wkroczyły do naszej wsi. W niedzielne popołudnie zebrano wszystkich mężczyzn na podwórku u Toczków, w celu, jak mówiono, kontroli. Myśleliśmy, ze kontrola odbędzie się szybko, jednakże stało się inaczej. Nazajutrz przeszliśmy pod konwojem do stodoły Pietrzeńców, gdzie trzymano nas około tygodnia. Jedzenie przynosiły nam nasze matki i siostry. Po tygodniu pomaszerowaliśmy do Jasionowa za Krasnymborem i tam w stodole u jakiegoś gospodarza trzymano nas jeszcze tydzień. Po tym czasie zaczęto niektórych zwalniać. Mnie również zwolniono.

Ojciec zwolniony został jeszcze w Jastrzębnej I. Brat natomiast został przewieziony do Sztabina, razem z kilkoma innymi, między nimi Granackim Czesławem z Jastrzębnej i moim stryjkiem z Krasnegoboru Józefem Szyperem. Ze Sztabina brata zwolniono, ale stryjka zabrano. Nie wrócił też z naszej wsi Granacki Czesław. Słuch o nich zaginął. Co się z nimi stało nie wiadomo”.
Na zdjęciu dom Szyców w Sztabinie – miejsce przesłuchiwań i przetrzymywania Ofiar obławy Augustowskiej.
Dom Szyców

Zbigniew Kaszlej

 

25 stycznia 2018 r. zamieściłem na stronie Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie artykuł Zginęli w czasie II wojny światowej z miejscowości Krasne (2)  wskazujący 7 osób, pochodzących z miejscowości Krasne, które zginęły w czasie II wojny światowej. Kończąc artykuł poprosiłem czytelników o uzupełnienia, sprostowania i bardzo dziękuję za odzew.
W zasobach rodziny Skokowskich udało się odnaleźć fotografię Marianny Skokowskiej, mieszkanki Krasnego, która zginęła w czerwcu 1941 r. podczas ostrzału wsi Krasne przez Niemców.
Dziękuję Panu Tadeuszowi Skokowskiemu za udostępnienie fotografii.

Nie pozwólmy, by zginęła pamięć o ofiarach II wojny – ponawiam apel o wypytanie najstarszych osób w rodzinie, w naszej miejscowości i zrobienie spisu nazwisk tych, którzy zginęli. A może uda się do nazwiska dodać zachowane zdjęcie, dokument czy inną pamiątkę? Czekam na informacje pod tel. 501298534.
Zbigniew Kaszlej

 

Zginęli w czasie II wojny światowej ze wsi Krasne:

  1. Samarecki Bronisław – który zabił bez pozwolenia świniaka, za to został zastrzelony przez żandarmów niemieckich w okolicach swego gospodarstwa.
  2. Kalisz Władysław – zastrzelony został wraz z Samareckim Bronisławem.
  3. Skokowska Marianna – zginęła w czerwcu 1941 r. podczas ostrzału wsi Krasne przez Niemców. Mieszkańcy ukryli się w lasku, w dołach po przechowywanych ziemniakach. Pani Marianna, babcia Tadeusza Skokowskiego, nie chciała załatwiać potrzeb fizjologicznych przy innych, w dole, więc wyszła z niego. Wtedy snajper niemiecki strzelił jej prosto w czoło.
  4. Skok Wiktor – zginął podczas ostrzału w czerwcu 1941 r.
  5. Krysiuk Stanisław – ojciec żołnierza AK-AKO-WiN Edmunda Krysiuka. W czerwcu 1941 r. został raniony odłamkiem w szyję, wkrótce zmarł. Gdy front niemiecko – sowiecki przeszedł dalej, wszystkich ww. przeniesiono na cmentarz do Lipska.
  6. Bartoszewicz Bolesław – zginął w czasie wojny.
  7. Dziemianowicz Wacław – w czasie II wojny światowej Niemcy kazali mu wejść do bunkra, gdzie siedział sowiecki żołnierz; ten dźgnął go bagnetem.