18 lutego 2018 | Danuta Kaszlej
Zapraszamy na opowieść o Florianie Czarnyszewiczu
 

Nie wiesz kim był Florian Czarnyszewicz? Czas to zmienić – zachwycisz się prozą samouka, tak jak przed Tobą uczynili to: M. Wańkowicz, Cz. Miłosz, J. Czapski i wielu innych smakoszy literatury.
Zapraszamy 21 lutego 2018 r. (środa) o godz. 11.00 do II Liceum Ogólnokształcącego w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie (Al. K. Wyszyńskiego 1) na opowieść o Florianie Czarnyszewiczu, autorze „Nadberezyńców”.
W tematykę drogi życiowej i emigracyjnego dorobku pisarskiego Floriana Czarnyszewicza wprowadzi dr Diana Maksimiuk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Białymstoku.
Prelekcji „Z kresowego Bobrujska do argentyńskiej  Villa Carlos Paz” towarzyszyć będzie wystawa „Florian Czarnyszewicz – żołnierz, robotnik, pisarz, patriota polski” przygotowana przez Bibliotekę Polską im. Ignacego Domeyki w Buenos Aires.

Zapraszamy miłośników dobrej literatury i kresów I Rzeczypospolitej, zainteresowanych losami i dorobkiem Polaków bytujących poza ojczyzną.
Tutaj możesz odsłuchać 2,5 – godzinny fragment „Nadberezyńców”: https://audioteka.com/pl/audiobook/nadberezyncy

Zaproszenie książka5Zaproszenie książka2Organizatorzy:
Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku
Prezes Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie
Dyrektor II Liceum Ogólnokształcącego w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie

 

 

IMG_3664CZESŁAW IGNACY CUDNOWSKI
1925 – 2018

W sobotę 10 lutego 2018 r. pożegnaliśmy na bargłowskim cmentarzu  Czesława Ignacego Cudnowskiego ps. ,,Konar” członka augustowskiego Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Wcześniej w Kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Bargłowie Kościelnym, mszę świętą pogrzebową odprawił ksiądz kanonik Janusz Mroczkowski.

Czesław Ignacy Cudnowski, ps. ,,Konar”, syn Aleksandra i Aleksandry, urodził się 1.02.1925 r. we wsi Netta. W szeregi Armii Krajowej został przyjęty we wrześniu 1943 roku i pełnił funkcję łącznika. Od lat dziewięćdziesiątych XX wieku był członkiem augustowskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Brał udział w uroczystościach państwowych, kombatanckich i religijnych także w poczcie sztandarowym augustowskiego Koła.

Cześć Jego Pamięci! Niech spoczywa w Panu.

 

Już po raz czwarty w Augustowie współorganizujemy „Tropem wilczym. Bieg pamięci Żołnierzy Wyklętych”. Jest to VI edycja projektu Fundacji „Wolność i Demokracja”, który od czterech lat realizowany jest w całej Polsce, a w ostatnich latach również poza jej granicami. Ty również możesz go współtworzyć poprzez udział w biegu, kibicowanie, uczestnictwo w wydarzeniach towarzyszących bądź pomagając w organizacji tegorocznej edycji. Zapraszamy!
Wojtka zdjęcie na 20184 marca 2018 r., w samo południe, zapraszamy do uczczenia w Augustowie Żołnierzy Niezłomnych – Wyklętych poprzez udział w biegu „Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych” oraz w wydarzeniach towarzyszących.
Pobiec w hołdzie Niezłomnym – Wyklętym można na dwóch dystansach: 5000 m (ukończone 16 lat do 04.03.2018r.) oraz 1963 m (rocznik 2004 i starsi, bieg lub marsz nordic walking). Drugi dystans symbolizuje datę zastrzelenia w czasie obławy Józefa Franczaka „Lalka”, ostatniego z Wyklętych.
ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

27 stycznia 2018 | Danuta Kaszlej
Udane „Ferie z IPN” w II LO w Augustowie
 

ipn ferie-7
Na spotkania z historią w czasie feryjnego odpoczynku zaprosiliśmy młodzież z Augustowa i okolic.
„Ferie z IPN” w II Liceum Ogólnokształcącym w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie prowadzili pracownicy Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku, z którym współpracujemy od 2005 r.
ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

 

29 listopada 2017 r. zamieściłem na stronie Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie artykuł Przyczynek do strat osobowych w II wojnie światowej – wieś Krasne k/Lipska wskazujący 6 osób, pochodzących z miejscowości Krasne, które zginęły w czasie II wojny światowej. Kończąc artykuł poprosiłem czytelników o uzupełnienienia, sprostowania i bardzo dziękuję za odzew.
Dzięki Tadeuszowi Skokowskiemu i Pani Dziemianowicz z Lipska, córce jednej z ofiar – Władysława Dziemianowicza, mogę uzupełnić listę ofiar II wojny światowej w Krasnem o kolejną osobę.

Zginęli:

  1. Samarecki Bronisław – który zabił bez pozwolenia świniaka, za to został zastrzelony przez żandarmów niemieckich w okolicach swego gospodarstwa.
  2. Kalisz Władysław – zastrzelony został wraz z Samareckim Bronisławem.
  3. Skokowska Marianna – zginęła w czerwcu 1941 r. podczas ostrzału wsi Krasne przez Niemców. Mieszkańcy ukryli się w lasku, w dołach po przechowywanych ziemniakach. Pani Marianna, babcia Tadeusza Skokowskiego, nie chciała załatwiać potrzeb fizjologicznych przy innych, w dole, więc wyszła z niego. Wtedy snajper niemiecki strzelił jej prosto w czoło.
  4. Skok Wiktor – zginął podczas ostrzału w czerwcu 1941 r.
  5. Krysiuk Stanisław – ojciec żołnierza AK-AKO-WiN Edmunda Krysiuka. W czerwcu 1941 r. został raniony odłamkiem w szyję, wkrótce zmarł.
    Gdy front niemiecko – sowiecki przeszedł dalej, wszystkich ww. przeniesiono na cmentarz do Lipska.
  6. Bartoszewicz Bolesław – zginął w czasie wojny.
  7. Dziemianowicz Wacław – w czasie II wojny światowej Niemcy kazali mu wejść do bunkra, gdzie siedział sowiecki żołnierz; ten dźgnął go bagnetem.

W dalszym ciągu zwracam się z wielką prośbą do czytelników, jeśli ktoś posiada informacje inne niż podane w artykule lub uzupełniające wiedzę o stratach osobowych poniesionych w Krasnym lub innych miejscowościach powiatu augustowskiego – proszę o kontakt: tel. 501 298 534.
Zbigniew Kaszlej

21 stycznia 2018 | Danuta Kaszlej
Zapraszamy na Ferie z IPN w II LO w Augustowie
 

Ferie to czas wolny … od nudy!
Paweł Kalisz z Oddziału IPN w Białymstoku poprowadzi nas tropami I wojny światowej – konfliktu, który przeobraził Europę, przywrócił niepodległą Polskę, miał krwawy przebieg w naszym regionie, co dokumentują liczne cmentarze z I wojny.
Po jej zakończeniu mieszkańcy naszej ziemi długo jeszcze nie mogli być pewni przynależności do odrodzonej Polski. O tym i o wpływie wielkiej wojny narodów na codzienne życie posłuchamy, obejrzymy, porozmawiamy w roku stulecia odzyskania polskiej niepodległości.
Przyjdź, zabierz koleżanki i kolegów – zapraszamy:

Ferie z IPN

Więcej o „Feriach z IPN” w regionie: https://bialystok.ipn.gov.pl/pl1/aktualnosci/45567,Ferie-z-IPN-Augustow-Bielsk-Podlaski-Hajnowka-Lomza-Siemiatycze-Suwalki-2226-30-.html

20 stycznia 2018 | Zbigniew Kaszlej
155. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego
 
Obchody Powstania Styczniowego 1863 r.
Apelem porannym żołnierzy Polskiej Organizacji Wojskowej pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego w Augustowie rozpoczęły się dziś, 20 stycznia obchody 155. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego.
Na apel przybyli: Katarzyna Beata Sturgulewska – Wicestarosta, Wojciech Walulik – Burmistrz Miasta Augustowa, Zbigniew Kaszlej – Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich Starostwa Powiatowego w Augustowie, Maciej Oleksy – Dyrektor Zespołu Szkół Technicznych im. Gen. I. Prądzyńskiego w Augustowie,
Komendant Główny POW ppłk POW Piotr Augustynowicz przybliżył zebranym losy Powstańców. Cytując słowa George’a Gordona Byrona „Walka o wolność, gdy się raz zaczyna, Z ojca krwią spada dziedzictwem na syna, Sto razy wrogów zachwiana potęgą, Skończy zwycięstwem” wskazał na potrzebę utrwalania postaw patriotycznych i poczucia świadomości narodowej.
Uczestnicy V Marszu Szlakiem Powstańców Styczniowych po zakończeniu apelu wyruszyli na Uroczysko Powstańce, gdzie odbędzie się ciąg dalszy uroczystości. Pod pomnikiem Powstańców Styczniowych  zaplanowane jest ognisko i poczęstunek. Marsz zostanie zakończony w miejscowości Monkinie.

Uroczystości obchodów Powstania Styczniowego kontynuowane będą w dniach następnych. W imieniu ich organizatorów zapraszamy wszystkich mieszkańców Augustowa i okolic do udziału w uroczystościach.

fot, Zbigniew Kaszlej

 

12.01.2018 r. na promocji najnowszej książki dwojga historyków: T. Radziwonowicza i B. Bojaryn – Kazberuk gościliśmy rodziny Ofiar lipcowej obławy 1945 r. i wiele osób zainteresowanych tym tematem. Zorganizowaliśmy spotkanie wielopokoleniowe, bo ważne jest, by przekazywać wiedzę i pałeczkę pamięci o Polakach zamordowanych przez sowietów w lipcu 1945 r.
Tadeusz Radziwonowicz, dyrektor Archiwum Państwowego w Suwałkach, mówił o Obławie Augustowskiej wieloaspektowo i niezmiernie ciekawie.
Dziękujemy utalentowanym uczniom II LO za oprawę artystyczną spotkania.
Wielu uczestników wyszło z podpisaną przez autora książką – wypada życzyć, by jej lektura przedłużyła klimat wspólnej troski o wyjaśnienie tej sowieckiej zbrodni.
Mamy dobrą wiadomość dla osób, którym książek nie wystarczyło i dla wszystkich zainteresowanych publikacją opartą na dokumentach 50. Armii 3 Frontu Białoruskiego ZSRS i na zasobie Archiwum Państwowego w Suwałkach. Książka dostępna jest pod tym adresem:
T. Radziwonowicz, B. Bojaryn – Kazberuk, Obława Augustowska 1945 okoliczności i ofiary w źródłach archiwalnych

Organizatorzy: Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie, Archiwum Państwowe w Suwałkach, II LO w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie

 

12 stycznia 2018 r. (piątek) o godzinie 11.00 w II Liceum Ogólnokształcącym w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie, Aleja Kardynała Wyszyńskiego 1, odbędzie się promocja książki autorstwa Tadeusza Radziwonowicza i Barbary Bojaryn – Kazberuk: „Obława augustowska 1945 okoliczności i ofiary w dokumentach archiwalnych”, wydanej przez Archiwum Państwowe w Suwałkach.

Na promocję książki zapraszają: Dyrektor Archiwum Państwowego w Suwałkach, Prezes Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie oraz Dyrektor II Licem Ogólnokształcącego w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie.

Zaproszenie książka obławaZaproszenie książka obława2

 

10 listopada 2017 r. odsłonięty został w Orłowie (gmina Wydminy) Panteon Niezłomnych Żołnierzy Wyklętych, upamiętniający żołnierzy 3 Brygady Wileńskiej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, którzy w Gajrowskich nieopodal Orłowa w lutym 1946 r.  starli się z siłami NKWD, UB i MO.
W zasobach swego archiwum odszukałem dokument ilustrujący reakcję struktur niepodległościowego podziemia działających na tym obszarze na tą jedną z największych partyzanckich bitew po zakończeniu II wojny światowej.

Bitwa w Gajrowskich, w której udział wzięło kilka tysięcy osób, nie mogła ujść uwadze struktur wywiadu Obwodu Olecko – Gołdap Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość“ na którego terenie się rozegrała.
Informacje o niej znalazły się w raporcie sytuacyjnym, opisującym pracę obwodu w  lutym 1946 r., przesłanym przez Prezesa Obwodu Olecko – Gołdap Władysława Niedzielko ps. „Sińczuch” do Inspektora augustowsko-suwalskiego i białostocko-sokólskiego Zrzeszenia „WiN” Aleksandra Rybnika ps. „Aleksy”, „Dziki”, „Jerzy”. Dokument znajduje się w archiwum białostockiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – sygnatura IPN Bi 033/48, s. 57v.

Nagłówek raportu  WP_20171231_13_26_32_ProNad „mp. 25.II.46” znajduje się niewidoczny na zdjęciu wpis „Stanisława” (kryptonim Obwodu Olecko – Gołdap WiN – ZK)

Prezes Władysław Niedzielko ps. „Sińczuch“ 25 lutego 1946 r. meldował – cytuję fragment dotyczący starcia w Gajrowskich z zachowaniem pisowni źródła:

„(…) W dniu 16 bm. na terenie gminy Zalesie doszło do starcia pomiędzy partyzantami, a sowietami i UB. Przybyli z lasu partyzanci w sile około 1200 (liczba nieczytelna: może to być także 1800 – ZK) ludzi dobrze uzbrojeni  (działka, ckm-y, rkm-y, automaty itp. nie zdążyli się zakwaterować we wsi Zalesie, a już zostali zaatakowani przez sowietów przybyłych tu z Ubowcami z Suwałk, Augustowa i Olecka. Walka trwała coś dwa dni.  Partyzanci wycofali się do lasu, pozostawiając coś 7 zabitych i jednego rannego, którego PPR,owcy znaleźli w śniegu i oddali w ręce UB. Z drugiej strony padł szofer z UB i dużo sowietów. Ci ostatni obchodzili się w okropny sposób z osadnikami Polakami, których tylko spotkali, którzy wpadli [w] ich ręce, katując do krwi i paląc kilka budynków. Jedynie Niemców oszczędzali. W dniu 23 bm. rzekomo ci sami partyzanci przybyli na teren gminy sąsiadującej z Zalesiem, Sokółki, pow. Olecko i gospodarując kilka dni, brali furmanki miejscowe do przewożenia swoich rzeczy (w ilości około 150) i zabrali kilku najważniejszych działaczy PPR,u. Partyzanci rzekomo wyruszyli w kierunku Białegostoku, wezwani tam na pomoc swoim, których aresztowano. Pobyt tak dużej ilości partyzantów na tut. terenie zrobił ogromne wrażenie dodatnie, podniósł na duchu wielu strapionych o przyszłe losy Polski, a jednocześnie był przestrogą dla zaślepionych PPR,ców (…).”

Fragment raportu opisujący starcie w Gajrowskich

WP_20171230_14_33_57_ProPodpisał:  „Sińczuch” (Władysław Niedzielko – Prezes Obwodu Olecko – Gołdap Zrzeszenia WiN – ZK)
25.III.1946 r. raport czytał i podpisał Inspektor Dziki ( Aleksander Rybnik – Inspektor augustowsko-suwalski i białostocko-sokólski – ZK)

WP_20171230_14_34_23_ProZbigniew Kaszlej