W Sztabinie na skrzyżowaniu ruchliwej trasy Augustów – Białystok i Sztabin – Krasnybór usytuowany jest pomnik, którego tablica zawiera następującą treść:

Żołnierzom VIII Uderzeniowego Batalionu Kadrowego /U.B.K./ ARMII KRAJOWEJ Którzy w dniu 1 maja 1943r działając w akcji odwetowej przy całkowitym zaskoczeniu wroga – odebrali Sztabin z rąk niemieckich i utrzymali go bez strat własnych przez 6h. A w domu tym – ówczesnej siedzibie żandarmerii hitlerowskiej wymierzyli sprawiedliwą karę katom i prześladowcom ludności polskiej. Przekazują swoją wdzięczną pamięć – mieszkańcy Sztabina i Ziemi Sztabińskiej.

Rzeczywiście, 1 maja 1943 r. żołnierze Uderzeniowych Batalionów Kadrowych na kilka godzin opanowały Sztabin. Wydarzenie to zostało dokładnie opisane w literaturze, ja nie będę do tego wracał.

Warty do dodania jest tu fakt, że podczas akcji zabity został jeden Niemiec i jeden wastocznik, współpracujący z Niemcami. Partyzanci zdobyli pokaźną ilość broni i wyposażenia. Zachowały się fotografie pokazujące żołnierzy Uderzenia w zdobytym w Sztabinie umundurowaniu i z niemiecką bronią.

Jakie represje poniósł Sztabin za taką spektakularną niemiecką porażkę.  

ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

25 sierpnia 2019 | Zbigniew Kaszlej
76. rocznica niemieckiej zbrodni w Jasionowie
 

W odwecie za pomoc udzielaną partyzantom Armii Krajowej, 26 sierpnia 1943 r., żandarmi z Lipska i funkcjonariusze gestapo z Grodna otoczyli wieś Jasionowo i zapędzili wszystkich mieszkańców do zabudowań należących do Franciszka Sztukowskiego. Stamtąd wyprowadzali ich nad krawędź masowego grobu, wykopanego uprzednio przez mieszkańców sąsiednich wsi i zabijali strzałem w tył głowy. Kilkoro dzieci wrzucono do mogiły żywcem.
Ogółem zamordowano 58 osób (13 mężczyzn, 24 kobiety i 21 dzieci). Ocalało siedem osób ukrytych w stodołach i na strychach.
Po egzekucji dokonano grabieży mienia zamordowanych, rozbiórki i dewastacji zabudowań. Zniszczono całkowicie 15 budynków mieszkalnych i 32 gospodarcze.

W 76. rocznicę tych wydarzeń 25 sierpnia 2019 r. o godz. 12.00, przy zbiorowej mogile pomordowanych mieszkańców wsi Jasionowo, odprawiona została uroczysta msza święta celebrowana przez księdza Waldemara Sawickiego, proboszcza parafii p.w. matki Bożej Anielskiej w Lipsku.
Przybyły poczty sztandarowe Szkoły Podstawowej im Anastazji Milewskiej w Lipsku i II Liceum Ogólnokształcącego w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie. Obecna była Jadwiga z d. Ślużyńska, jedna z trójki
dzieci uratowanych podczas pacyfikacji wsi.
Po uroczystej mszy świętej Burmistrz Lipska Lech Łępicki podkreślił znaczenie pamięci o ofiarach i podziękował wszystkim, którzy ją kultywują. Na grobie pomordowanych mieszkańców wsi Jasionowo złożone zostały kwiaty. W imieniu augustowskiego Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie wiązankę złożyły: Anna Urbanowska, Maria Zambrzycka i Danuta Kaszlej. Wiązankę od władz Powiatu Augustowskiego złożył Zbigniew Kaszlej.

Ważnym elementem obchodów 76. rocznicy pacyfikacji wsi Jasionowo był organizowany przez Towarzystwo Przyjaciół Lipska „V Rajd Rowerowy pamięci zamordowanych przez Niemców mieszkańców Jasionowa”. Wzięło w nim udział ponad 60 osób.
Kolejny raz miejscowa społeczność dała wyraz swej mocnej tożsamości budowanej na szacunku dla ofiary przodków, na refleksji o trudnej przeszłości.

[Not a valid template]

 

W związku ze zbliżającą się 80-tą rocznicą wybuchu II wojny światowej w imieniu Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie zgłosiliśmy postulat: POLICZMY STRATY!
Dotyczył on strat najboleśniejszych – osobowych. Poprzez nazwanie z imienia i nazwiska wszystkich znanych ofiar niemieckiej okupacji pragniemy przywrócić je zbiorowej pamięci.
Na naszej internetowej stronie klubowej 27 czerwca 2019 r. opublikowaliśmy pierwszą listę zawierającą 139 nazwisk osób pochodzących z powiatu augustowskiego, które przeszły gehennę niemieckich obozów koncentracyjnych.
Poniżej zamieszczamy opracowaną przez Zbigniewa Kaszleja listę osób związanych z powiatem augustowskim, o których pozyskaliśmy informacje, że uczestniczyli jako żołnierze w kampanii wrześniowej 1939 r., zostali wzięci przez Niemców do niewoli i byli więźniami obozów jenieckich. Może odnajdziecie Państwo na tej liście bliskich, krewnych, znajomych? Prosimy – uzupełnijcie te często szczątkowe informacje.

Prezentujemy 47 nazwisk. Mamy świadomość, że mieszkańców naszej ziemi więzionych w obozach jenieckich było dużo więcej. Lista jest niepełna, konieczne są uzupełnienia, dopiski. Być może znajdują się na niej też osoby błędnie przypisane do tej kategorii – czekamy na sprostowania.
Wykaz nasz zawiera podstawowe, znane nam dane osobowe, (imię i nazwisko, data urodzenia, imiona rodziców, miejsce zamieszkania) oraz szczątkowe dane dotyczące działalności, bądź przetrzymywania w więzieniach i obozach jenieckich. Zapraszamy więc do współpracy przy jego uzupełnianiu.

ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ