30 lipca 2020 | Zbigniew Kaszlej
75. rocznica Obławy Augustowskiej
 

Byliśmy 19.07.2020 r. w Gibach na obchodach 75. rocznicy przeprowadzenia przez Sowietów Obławy Augustowskiej.

Na Wzgórzu Krzyży, w miejscu symbolizującym grób ofiar Obławy Augustowskiej, obchodzono 75. rocznicę największej zbrodni dokonanej przez Sowietów na Polakach po II wojnie światowej.

Obchody rozpoczęły się mszą świętą w kościele pw. Św. Anny w Gibach, której przewodniczył i homilię wygłosił Jego Ekscelencja ks. bp. pomocniczy Adrian Galbas, ordynariusz diecezji ełckiej.

Następnie zgromadzeni przemaszerowali pod Krzyż – pomnik Ofiar Obławy Augustowskiej w Gibach, gdzie oddali hołd pomordowanym. W uroczystościach wzięli udział członkowie augustowskiego Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej: Eugenia Siemiaszko, Edward Maksimowski ps. „Gil”. Wiązankę w imieniu augustowskiego Koła ŚZŻAK i Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie złożyli Danuta i Zbigniew Kaszlejowie.

Fot. Bogdan Nowacki

Fot. Kamil Batus

 

Uczestniczyliśmy 12 lipca 2020 r. w Sztabinie w odsłonięciu tablicy upamiętniającej Ofiary Obławy Augustowskiej z lipca 1945 r. z gminy Sztabin. Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w kościele p.w. Świętego Jakuba Apostoła, w intencji Ofiar Obławy pochodzących z Gminy Sztabin, którą odprawił proboszcz Krzysztof Bronakowski. Przybyły poczty sztandarowe Ochotniczych Straży Pożarnych z Jaziewa i Sztabina, Szkoły Podstawowej im. Karola Brzostowskiego w Sztabinie i Hufca ZHP w Augustowie. Licznie przybyły rodziny Ofiar Obławy, obecny był Starosta Augustowski Jarosław Szlaszyński, władze samorządowe gminy z Wójtem Jarosławem Karpiem. Augustowskie Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej reprezentował Prezes Zbigniew Kaszlej, Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie reprezentowała Danuta Kaszlej. Obecna była Jazda Ducha, czyli motocykliści, którzy sztabińską uroczystość wpisali w program VIII Rajdu Śladami Obławy Augustowskiej z komandorem rajdu Leszkiem Rysakiem .
Ciąg dalszy uroczystości miał miejsce przed budynkiem Izby Regionalnej Ziemi Sztabińskiej im. Romana Gębicza, na Placu Karola Brzostowskiego, gdzie po przemówieniu Jarosława Szlaszyńskiego harcerze odczytali Apel Poległych.
Tablicę, która powstała z inicjatywy i dzięki wysiłkowi Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Sztabińskiej im. Karola Brzostowskiego, przy wsparciu Starostwa Powiatowego w Augustowie i Urzędu Gminy Sztabin odsłonili: Małgorzata Ostrowska Prezes Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Sztabińskiej im. Karola Brzostowskiego, Wójt Gminy Sztabin Jarosław Karp oraz przedstawiciel rodzin Ofiar Obławy Augustowskiej – krewny zatrzymanych przez Sowietów i zaginionych w lipcu 1945 r. Bronisława i Juliana Skrodzkich ze wsi Karoliny.
Po poświęceniu tablicy przez księdza proboszcza Krzysztofa Bronakowskiego przybyli oddali hołd Ofiarom sowieckiej zbrodni z lipca 1945 r. składając wiązanki kwiatów. Uroczystość zakończyły rozmowy wśród społeczności, która potrafi tak pięknie kultywować pamięć o swoich przodkach.   
Upamiętnienie 119 Ofiar Obławy Augustowskiej z gminy Sztabin powstało staraniem Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Sztabińskiej przy wsparciu merytorycznym państwa Danuty i Zbigniewa Kaszlejów we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.

fot. Kamil Batus

14 lipca 2020 | Zbigniew Kaszlej
Prezydent Andrzej Duda przed „Domem Turka”
 

Prezydent Andrzej Duda, podczas wizyty w Augustowie w dniu 7.07.2020 r., złożył wiązankę pod tablicą na „Domu Turka” upamiętniającą Polaków tu katowanych i zamordowanych przez NKWD i UB.

fot. Jakub Szymczuk/KPRP

Prezydent zrobił to przed spotkaniem wyborczym na Rynku Zygmunta Augusta i nie był to zapowiedziany punkt  programu wizyty w Augustowie.

Poniżej: fotoreportaż autorstwa Zbigniewa Kaszleja, który – wracając z pracy – zobaczył Prezydenta Rzeczypospolitej, klęczącego przed miejscem kaźni żołnierzy niepodległościowego podziemia.
Smaku sytuacji dodaje fakt, że augustowska siedziba NKWD i PUBP miała być rozebrana i zabudowana galerią handlową, a ocalił ją wpis w rejestr zabytków wywalczony – między innymi – przez autora tych przypadkowo zrobionych zdjęć.

Batalia o zachowanie tzw. „Domu Turka”, jako miejsca tożsamościowego dla mieszkańców regionu, trwała dwa lata. Prowadziły ją wspólnie  augustowskie struktury Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Związku Sybiraków, Związku Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej i Klubu Historycznego im. Armii Krajowej – inicjatora tej akcji.
Zakończył ją dopiero wyrok Najwyższego Sądu Administracyjnego, który uznał zasadność zachowania tego wyjątkowego obiektu, dokumentującego zbrodnie najpierw sowieckiego, potem polskiego komunistycznego aparatu represji.
Wpis w rejestr zabytków uniemożliwił zrealizowanie pomysłu „handlu na ludzkich szczątkach”, jak to nazywano w mediach. Problem konieczności zachowania miejsc zbrodni komunistycznych, poprzez przykład „Domu Turka”, nabrał wtedy ogólnopolskiego rozgłosu.    

Mówi się, że nie ma przypadków – są znaki. Może docenienie tego miejsca przez Prezydenta Rzeczypospolitej jest znakiem? Może czas, by „Dom Turka” przestał niszczeć, a zaczął służyć budowaniu pamięci o patriotyzmie mieszkańców ziemi augustowskiej i represjach, które ich za to dotknęły?    
 
Danuta Kaszlej

 

Lista więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych, pochodzących z Augustowszczyzny, poszerza się o sześć nowych osób dzięki Ryszardowi Koronkiewiczowi.
Publikujemy przesłane przez niego skany kart osobowych mieszkańców: Twardego Rogu, Obuchowizny, Rzepisk i Żarnowa, osadzonych przez Niemców podczas II wojny światowej w obozach koncentracyjnych.  
W ten sposób zyskujemy wiedzę o kolejnych mieszkańcach naszej ziemi represjonowanych podczas niemieckiej okupacji. Dziękujemy. ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

4 lipca 2020 | Danuta Kaszlej
75. rocznica Obławy Augustowskiej
 

Przed nami 75. rocznica Obławy Augustowskiej. Przyjdź, by upomnieć się o Ofiary największej sowieckiej zbrodni na Polakach po II wojnie światowej. 

Więcej informacji o pacyfikacji z lipca 1945 r., wymierzonej w polskich patriotów – mieszkańców ziemi augustowskiej, sejneńskiej, sokólskiej, suwalskiej oraz terenów dzisiejszej Litwy i Białorusi znajdziesz tutaj:

  Danuta Kaszlej, Zbigniew Kaszlej, Obława Augustowska. Pamiętam.

Zapraszamy w niedzielę, 12 lipca 2020 r., w Dniu Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej, do wspólnego wyrażenia w Augustowie naszej pamięci o zamordowanych i poległych. 

Modlitwa, pamięć …

W intencji Ofiar Obławy Augustowskiej i Ich Rodzin pomodlimy się w niedzielnej liturgii 12 lipca o godz. 18.00 w Bazylice Mniejszej Najświętszego Serca Jezusowego w Augustowie. Pamięć wyrazimy też składając kwiaty o godz. 17.45 przed tzw. Domem Turka, gdzie w lipcu 1945 r. więziono zatrzymanych oraz w bazylice pod tablicą upamiętniającą Ofiary Obławy Augustowskiej .

(…) musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę

Po zakończeniu mszy św., przed godz. 19.00, zachęcamy do udziału w IV publicznym odczytaniu nazwisk naszych przodków, zamordowanych przez Sowietów w lipcu 1945 r.: Przywróćmy Im imiona i twarze.
Ta idea zawołania każdego po imieniu, jak wyraził to Zbigniew Herbert, zgromadziła – trzy lata temu w centrum naszego miasta, na Rynku Zygmunta Augusta, a w ostatnich dwóch latach w bazylice – bardzo wielu mieszkańców Augustowa i regionu oraz turystów. 
Imiona i nazwiska Ofiar Obławy Augustowskiej odczytywali wtedy członkowie ich rodzin, osoby z pokolenia jeszcze pamiętającego dramatyczny lipiec 1945 r., w tym AK-owcy, ale i również ludzie młodzi, harcerze, dzieci – bo pamięć trzeba przenieść na następne pokolenia. Na nie spada obowiązek wyjaśnienia zbrodni sprzed 75 lat.

12 lipca br., w 75. rocznicę pacyfikacji, powtórzmy ten nasz augustowski, oddolny apel pomordowanych i poległych w Obławie Augustowskiej.
Wyczytamy nazwiska i wyświetlimy te zdjęcia Ofiar, które posiadamy w zbiorach.
W augustowskiej bazylice każdy będzie mógł podejść do mikrofonu i odczytać z przygotowanej listy nazwiska ofiar.  
Znamieniem tego roku jest prośba wynikająca z troski o bezpieczeństwo uczestników: przyjdźcie Państwo w maseczkach. W maseczkach będziemy też odczytywali nazwiska Ofiar.     

Koncert w hołdzie Ofiarom Obławy Augustowskiej

Po zakończeniu apelu pamięci, w ramach cieszącego się uznaniem cyklu Camerata Augustoviana, wykładowcy i uczestnicy VIII Warsztatów Wiolonczelowych zapraszają na Wiolonczelowy śpiew pamięci. 

Oddajmy wspólnie hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
Zabierzmy ze sobą (zaopatrzoną w maseczki) rodzinę, przyjaciół, znajomych.
Niech świadomość konieczności wyjaśnienia zbrodni przejmują młodzi, bo brak podstaw do nadziei, że nastąpi to szybko, a trauma rodzin dotkniętych lipcową obławą wciąż trwa.

Odnalezienie dołów śmierci, zamordowanych 75 lata temu, pozostaje zadaniem koniecznym do wykonania, bo – jak napominał Z. Herbert:
” jesteśmy mimo wszystko
stróżami naszych braci (…)
musimy zatem wiedzieć
policzyć dokładnie
zawołać po imieniu
opatrzyć na drogę”

Masowa zbrodnia ma indywidualne twarze, więc – Przywróćmy Im twarze i imiona!
– w Augustowie, w niedzielę, 12 lipca 2020 r. o godzinie 18.00
Będziesz?

W imieniu organizatorów:
Danuta Kaszlej
Prezes Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie.

 

23 czerwca 2020 | Zbigniew Kaszlej
Cmentarz w Prawdziskach
 

Cmentarz oraz kościół parafii pw. św. Andrzeja Apostoła w Prawdziskach. Znajdują się tu groby saperów poległych przy rozminowywaniu terenu we wrześniu 1945 r. 

 

Pochodzący z powiatu augustowskiego marynarze, lotnicy i żołnierze armii gen. Władysława Andersa pochowani w 1942 r. na cmentarzach w dawnym ZSRR (republiki: uzbecka, kazachska, kirgiska) oraz na cmentarzach w Iranie, Iraku i Egipcie (opracowano na podstawie: Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Obczyźnie w latach 1939-46, Instytut Historyczny im. Gen. Sikorskiego w Londynie, Londyn 1952). ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

 

30 sierpnia 2019 r. opublikowaliśmy artykuł „Straty wojenne Augustowa i okolic – zdobycie Sztabina w dniu 1.05.1943 r.”. Opisaliśmy niemiecki odwet za zdobycie Sztabina przez żołnierzy Uderzeniowych Batalionów Kadrowych w dniu 1 maja 1943 r. i wystąpiliśmy z apelem o informacje o pięciu rozstrzelanych mieszkańcach Sztabina.

Ryszard Koronkiewicz na łamach Naszego Sztabińskiego Domu Nr 9(258) wrzesień 2019 r., s. 5, w swoim stałym kąciku „Ze starej prasy” zamieścił artykuł „Bohaterskie czyny Sztabiniaków”, w którym przybliża postać jednego z rozstrzelanych  – Antoniego Murawskiego.

Cytuje artykuł o plutonowym Antonim Murawskim, który ukazał się 22 maja 1932 r. w numerze 21 tygodnika „Żołnierz Polski”:

ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

18 maja 2020 | Zbigniew Kaszlej
Polegli pod Monte Cassino
 

Prezentujemy wykaz pochodzących z ziemi augustowskiej żołnierzy 2 Korpusu Polskiego, którzy polegli podczas bitwy o Monte Cassino i zostali  pochowani na cmentarzu wojennym Monte Cassino.

O bitwie

W styczniu 1944 roku rozpoczęły się walki o Monte Cassino – kluczowy punkt na mapie niemieckich umocnień tzw. Linii Gustawa. Przez cztery miesiące krwawych walk nie udało się zdobyć wzgórza. Nocą z 11 na 12 maja do boju weszli żołnierze 2 Korpusu Polskiego generała Władysława Andersa. Po ciężkich bojach, 18 maja nad gruzami klasztoru zawisła polska flaga. Monte Cassino zostało zdobyte.

W czasie walk zginęło 923 polskich żołnierzy, w tym kilkunastu pochodzących z powiatu augustowskiego.

Wykaz żołnierzy 2 Korpusu Polskiego, pochodzących z ziemi augustowskiej, poległych w bitwie o Monte Cassino i pochowanych na cmentarzu wojennym Monte Cassino

ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ