Portal dzieje. pl: Mieszkańcy Augustowa pamiętają o ofiarach Obławy

Informacja o obchodach w Augustowie Dnia Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej TVP Białystok

Decyzją Sejmu RP 12 lipca jest od 2015 r. Dniem Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej.
Szukam informacji w mediach o obchodach i ze smutkiem stwierdzam, że – poza bogatym programem dnia w Augustowie – tylko:
W Białymstoku kwiaty pod pomnikiem Armii Krajowej złożył wojewoda podlaski Bohdan Paszkowski, dyrektor IPN w Białymstoku dr hab. Piotr Kardela, kombatanci, służby mundurowe.

I tyle obchodów….

Kancelaria Prezydenta RP przypomniała o tym dniu zdjęciem i wpisem o umieszczeniu w roku ubiegłym Obławy Augustowskiej wśród epitafiów na Grobie Nieznanego Żołnierza. Serwis PAP informował szeroko o augustowskich obchodach. Temat istniał w mediach społecznościowych.

To piękne, że mieszkańcy Augustowszczyzny liczną obecnością pokazali, że pamięć o sowieckiej zbrodni jest dla nich ważna. Jednak to, że tylko my nadaliśmy Dniu Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej ważną rangę nie jest powodem do radości.

Uchwała sejmowa nie wystarczy …

Danuta Kaszlej

 

Pierwszy punkt w programie:
O godz. 12.00 rozpoczęliśmy spacer po miejscach związanych z Obławą Augustowską w naszym mieście.
Spacer-obława07
Oto trasa naszej marszruty:
1.Mural dotyczący obławy wykonany przez kibiców AKS  „Sparta” na budynku przy ul. Raginisa.
2.Tablica upamiętniającą Ofiary Obławy Augustowskiej w Bazylice NSJ, poświęcona  12.07.2016 r. przez biskupa Jerzego Mazura.
3. „Dom Turka” – siedziba PUBP w Augustowie, miejsce kaźni żołnierzy niepodległościowego podziemia. Miejsce przetrzymywania ujętych w obławie z lipca 1945 r.
4. Obecny „Sklep Nocny” przy ul. 3 Maja, w którego piwnicach więzieni byli zatrzymani w Obławie Augustowskiej.
5. „Domy Dowgiertów” przy Ul. Partyzantów 9 i 11, gdzie przetrzymywane były osoby zatrzymane w Obławie Augustowskiej,
6. Cmentarz w Augustowie, gdzie modlitwę za zmarłych zmówiliśmy na symbolicznych grobach ofiar sowieckiej pacyfikacji: Lucjusza Janika, Henryka Dyczewskiego, Jana Rzepeckiego, Wacława Sobolewskiego, Jadwigi Prawdzik, Mieczysława Cichora oraz na grobie Kazimierza Dłużniakiewicza, żołnierza oddziału Władysława Stefanowskiego ps. „Grom”, który zmarł z ran po walce nad jeziorem Brożane.  

Danuta i Zbigniew Kaszlejowie

fot..Maciej Kaszlej

 

 

 

 

Przygotowaliśmy na obchody Dnia Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej – Augustów, 12 lipca 2017 r. (środa) – publikację. Możesz ją obejrzeć po kliknięciu na link pod wpisem.
Broszura OA

Będziemy rozdawać ją uczestnikom kolejnych wydarzeń składających się na program tego dnia – rozpoczynamy o godz. 12.OO spacerem po miejscach związanych z Obławą Augustowską w Augustowie.

Wydanie broszury sfinansował Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – współorganizator obchodów.
Zapraszamy do zapoznania się z jej treścią:

Publikacja: Obława Augustowska. Pamiętam

Danuta i Zbigniew Kaszlejowie

 

Kto upomni się o zamordowanych w lipcu 1945 r. mieszkańców tej ziemi, jeśli nie my tu mieszkający?
Tutaj znajdziesz podstawowe informacje o Obławie Augustowskiej z lipca 1945 r.
Przybywajcie, zabierzcie rodziny, przyjaciół znajomych.
Program kończy publiczne odczytywanie imion i nazwisk Ofiar Obławy Augustowskiej, bo – jak napominał Z. Herbert
” jesteśmy mimo wszystko
stróżami naszych braci (…)
musimy zatem wiedzieć
policzyć dokładnie
zawołać po imieniu
opatrzyć na drogę”
Masowa zbrodnia ma indywidualne twarze – Przywróćmy Im twarze i imiona!
Augustów, w środę ,12 lipca 2017 r.
Będziesz?

obława 2017 plakat

 

Nawiązując do obchodzonej obecnie 460. rocznicy nadania praw miejskich królewskiemu miastu Augustów, 16 maja 2017 r. uczestnicy konkursu, ich opiekunowie, jurorzy a także młodzież II Liceum Ogólnokształcącego w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie wzięli udział w objeździe historycznym pod hasłem „Augustów, jakiego nie znacie”. Przewodnikiem był Wojciech Batura kustosz Muzeum Ziemi Augustowskiej, znakomity historyk regionalista, wsparcia udzielała mu Anna Guzewicz, pracownik tegoż muzeum. Objazd rozpoczął się pod Dębem Niepodległości przed II LO, wiódł poprzez dawne koszary 1. Pułku Ułanów Krechowieckich, dzielnicę Lipowiec (dworzec PKP, teren byłego Tartaku, najstarszy dom na Lipowcu i willa odwiedzana przez Zbigniewa Herberta), miejsce niemieckiego obozu karnego z II wojny św., zabudowania „Starej Poczty” i pomnik „Budowniczym Kanału Augustowskiego” poprzez centrum (miejsca związane z funkcjonowaniem społeczności żydowskiej) na Rynek Zygmunta Augusta.

Poniżej fotoreportaż z objazdu historycznego autorstwa Grzegorza Łapszysa.

Wcześniej, tego dnia, w budynku II Liceum Andrzej Matusiewicz, historyk, pracownik suwalskiego Centrum Edukacji Nauczycieli przeprowadził dla uczestników konkursu warsztaty uczące autoprezentacji oraz tworzenia prezentacji multimedialnych.
O organizację części szkoleniowej i wycieczki po ważnych miejscach Augustowa dla uczestników i osób współtworzących konkurs „Historia utrwalona na starej fotografii”,  zadbała Danuta Kaszlej.
Warto podkreślić, że był to już dziesiąty objazd historyczny towarzyszący konkursowi. Dziękujemy Irenie i Wojciechowi Baturom za przygotowanie tras naszych wycieczek i oprowadzanie po niezwykle bogatej przeszłości regionu.

Zbigniew Kaszlej
fot. Grzegorz Łapszys

 

25 kwietnia 1947 r. Suwałki i Augustów były miejscem pełnego godności, zbiorowego ujawnienia żołnierzy Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” (WiN) – tych z oddziałów leśnych oraz z wspierającej partyzantów siatki konspiracyjnej.

W Suwałkach do ujawnienia 25 kwietnia 1947 r., czyli w ostatnim dniu obowiązywania ustawy z 22 lutego 1947 r. o amnestii, przystąpiły patrole żołnierzy WiN operujące na terenach obecnych powiatów suwalskiego i sejneńskiego.

Suwałki – 25 kwietnia 1947 r. Na czele kolumny ujawniających się – Prezes Obwodu Józef Grabowski ps. „Cyklon”
Suwałki 25 kwietnia 1947 r. ujawnienie obwodu WiN na czele Grabowski ps. Cyklon

25 kwietnia 1947 r., jak relacjonował ujawniający się tego dnia Mieczysław Kleszczewski „Wyrwa”, „(…) o godz. 9.00 rano Józef Grabowski „Cyklon” wprowadził oddziały leśne wraz z członkami organizacji WiN-u do miasta, gdzie to na placu Wolności (…), złożywszy broń w kozły, udał się wraz ze wszystkimi do kościoła [pw. św. Aleksandra] na nabożeństwo, po którym to nastąpił przemarsz do sali Reduta, ul. Rynkowa. Tam po kilku przemówieniach ze strony przywódców organizacji WiN-u i naszych delegatów oraz po złożeniu raportów rozpoczęło się ujawnienie”.
Przemarsz ponad stuosobowej kolumny w zwartym szyku ulicami miasta był wielkim wydarzeniem – „(…) tłumy ludzi przyszły, kwiatów całe morze, msza – jednym słowem święto”.
ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

 

Od 15 lat cieszy nas organizowanie ambitnego, ciekawego i rozwijającego wiedzę o naszej lokalnej historii konkursu. Nie można się nim znudzić! Co roku plon konkursu jest inny i zawsze nieprzewidywalny, bo tropem prowadzącym w przeszłość są źródła historyczne do których docierają młodzi ludzie.
Zwracamy się do uczniów i opiekunów: Spróbujcie sami! Zapraszamy do udziału w XV konkursie „Historia utrwalona na starej fotografii”
W tym roku czekamy na Wasze prace do 5 maja (piątek).
Poniżej materiały przeprowadzające „za rękę” po konkursowych kategoriach.
Czekamy na Ciebie – daj się skusić historii….

Terminarz i regulamin XV konkursu
„Historia utrwalona na starej fotografii”

II Liceum Ogólnokształcące w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie,
Starosta Augustowski oraz Burmistrz Miasta Augustów
zapraszają młodzież z gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych do wzięcia udziału
ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

 

O augustowskich obchodach Narodowego Dnia pamięci Żołnierzy Wyklętych relacjonowali na podstawie własnych materiałów:
TVP3 Białystok:  „Obiektyw” z 26 lutego 2017 r.:
https://bialystok.tvp.pl/29243513/26022017-godz1830

Portal internetowy: www.augustow24.pl
https://www.facebook.com/pg/Augustow24/photos/?tab=album&album_id=1252792004811668
https://www.facebook.com/pg/Augustow24/photos/?tab=album&album_id=1254464564644412

Strona internetowa 14 Suwalskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego:

http://14dappanc.wp.mil.pl/pl/1_487.html
http://14dappanc.wp.mil.pl/pl/1_488.html
Pod linkami powyżej znajdziecie inne zdjęcia niż na naszej stronie – zapraszamy do obejrzenia.

27 lutego 2017 | Zbigniew Kaszlej
W hołdzie „Wyklętym”
 

26 lutego 2017 r., w niedzielę poprzedzającą Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, uczciliśmy w Augustowie żołnierzy antykomunistycznego podziemia m.in. włączając się po raz trzeci w największy ogólnopolski bieg pamięci: Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
tropem-wilczym-2017-121

Data święta – Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych nawiązuje do 1 marca 1951 r. Tego dnia w warszawskim więzieniu na Mokotowie wykonano wyrok śmierci na siedmiu członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Od 2011 r. jest to święto państwowe, honorujące żołnierzy polskiego podziemia antykomunistycznego, walczących o wolność – przeciwko sowietyzacji w latach 1944 – 1963.
W czasie całodniowych obchodów popularyzowaliśmy wiedzę o zbrojnym oporze na Augustowszczyźnie. Warto wiedzieć, że na naszym terenie ostatni partyzant został zastrzelony w obławie w listopadzie 1954 r. Staraliśmy się przypomnieć i upamiętnić tych, którzy musieli żyć „prawem wilka” walcząc z komunistycznym zniewoleniem i płacili za to cenę najwyższą.

Augustowskie uroczystości rozpoczęły się w Bazylice Mniejszej NSJ, gdzie mszę świętą w intencji Żołnierzy Wyklętych koncelebrował i homilię wygłosił ksiądz proboszcz Wojciech Jabłoński. Przybył Jarosław Zieliński – minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, poseł na Sejm RP. Obecne były władze samorządowe: Jarosław Szlaszyński – Starosta Augustowski, Katarzyna Beata Sturgulewska – Wicestarosta, Wojciech Walulik – Burmistrz Miasta Augustowa i Mirosław Karolczuk – zastępca Burmistrza Augustowa, ppłk Waldemar Siedlecki – Dowódca 14 Suwalskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Przybyli Nadleśniczowie Nadleśnictw z terenu Puszczy Augustowskiej. Cieszył udział licznych pocztów sztandarowych, m.in.: 14 Suwalskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, augustowskiego Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, augustowskiego Oddziału Związku Sybiraków oraz szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych z Augustowa.

tropem-wilczym-2017-4

Po mszy świętej kolumna uczestników uroczystości przeszła pod tzw. „Dom Turka”, prowadzona przez kompanię honorową 14 Suwalskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Tam, w miejscu kaźni akowców, członków poakowskiego podziemia oraz osób ich wspierających, modlitwę za Wyklętych poprowadził ks. Wojciech Jabłoński. Po złożeniu wiązanek kwiatów i zapaleniu zniczy nastąpił przemarsz pod Pomnik Żołnierzy Polski Podziemnej, poległych na kresach II Rzeczypospolitej w walce z Sowietami w latach 1944-1954.
tropem-wilczym-2017-29
Tam uroczystość poprowadził Zbigniew Kaszlej, prezes augustowskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Podkreślił, że zgromadziliśmy się w tym szczególnym miejscu, by złożyć hołd wszystkim Żołnierzom Wyklętym – Niezłomnym, którzy stanęli do walki w obronie wolności każdego człowieka i naszej Ojczyzny. W szczególny sposób nawiązał do tych, którzy do jesieni 1954 r. walczyli na naszej ziemi. Przywołał Żołnierzy Wyklętych ziemi augustowskiej i suwalskiej, których rodziny przybyły pod pomnik:
– Władysława Stefanowskiego ps. „Grom”,
– Jana Sadowskiego ps. „Blady”,
– Stanisława Siedleckiego ps. „Wierny”, „Klon”,
– Stanisława Orłowskiego ps. „Piorun”,
– Mariana Zawadę ps. „Bąk”.
tropem-wilczym-2017-46

Po wystąpieniu Jarosława Zielińskiego – ministra spraw wewnętrznych i administracji, posła na Sejm RP, por. Emilia Kimszal z 14 Suwalskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego odczytała apel pamięci, po którym kompania honorowa 14 Suwalskiego Dywizjonu wykonała salwę honorową.

Uroczystości związane z Dniem Żołnierzy Wyklętych kontynuowane były przy augustowskim amfiteatrze zlokalizowanym nad jeziorem Necko, gdzie pracownicy CSiR oraz wolontariusze II Liceum Ogólnokształcącego w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie od rana pracowali na rzecz perfekcyjnej organizacji biegu. Tak, jak i dzień wcześniej rozdawali uczestnikom pakiety startowe zawierające m.in. koszulkę z wizerunkiem jednego z Wyklętych. W spakowaniu pakietów pomogli uczniowie augustowskiego Zespołu Szkół Społecznych STO.

O godz. 12.00 rozpoczęły się biegi na dystansach: 1000 m dla gimnazjalistów, 1963 m oraz na dystansie 5000 m w kategorii open. Sygnałem do startu był wystrzał armaty każdorazowo ładowanej przez żołnierzy 14 Suwalskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, występujących w mundurach z 1939 r.
Zwycięzcy biegów otrzymali okolicznościowe statuetki. Gratulujemy wygranym i wszystkim osobom, które uczestnicząc w biegu, oddały hołd Żołnierzom Wyklętym.

Augustów był jednym z 230 miast w Polsce, gdzie 26 lutego 2017 r. przeprowadzono „Tropem wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych”. Pomysłodawcą i organizatorem ogólnopolskim biegu była Fundacja Wolność i Demokracja, bieg w Augustowie zorganizowali: Burmistrz Miasta Augustowa, Starosta Augustowski, Klub Historyczny im. Armii Krajowej oraz Centrum Sportu i Rekreacji w Augustowie.
tropem-wilczym-2017-63

Bieganie staje się coraz popularniejsze, a bieg dla idei okazał się bardzo atrakcyjną propozycją dla wielu osób. Zainteresowanie biegiem w Augustowie było bardzo duże. Liczba zgłoszeń przekroczyła 300 uczestników, a tyle właśnie przepięknych pamiątkowych medali otrzymaliśmy od fundacji Wolność i Demokracja. Medal na zakończenie biegu otrzymał każdy zarejestrowany biegacz. W Augustowie biegali nie tylko mieszkańcy miasta i okolicy na czele z Wojciechem Walulikiem – Burmistrzem. Na starcie stanęli też biegacze m.in. z Wilna, Olecka, Gołdapi, Białegostoku, Suwałk, Sejn, Sokółki, Ełku, Warszawy. Atmosfera była doskonała, wielki żal, że pogoda sprawiła organizatorom ogromnego figla, mrożąc lodem trasy, świetnie przygotowane w przeddzień biegu. Organizacja uroczystości była jednak profesjonalna, więc zadowoleni uczestnicy wywieźli ze sobą dobry obraz naszego miasta. Szacujemy, że w wydarzeniu wzięło udział około 500 osób, bo biegaczom przyszły kibicować rodziny, znajomi i wszyscy zainteresowani patriotycznym przesłaniem biegu.

Biegom przy augustowskim amfiteatrze towarzyszyły dodatkowe przedsięwzięcia.
Ważnym akcentem obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych była wystawa „Niezłomni ziemi suwalsko-augustowskiej” przygotowana przez 14 Suwalski Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Partnerami projektu był Powiat Augustowski, Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie i Stowarzyszenie Miłośników Historii i Tradycji Żołnierzy Suwalszczyzny. Przy realizacji wystawy wykorzystane zostały materiały Danuty i Zbigniewa Kaszlejów.

Podczas trwania biegu pod amfiteatrem Zespół Szkół Społecznych STO przeprowadził akcję zawiązywania białych i czerwonych kokardek tworzących ostatecznie symbol Polski Podziemnej. Natomiast uczniowie II LO w Augustowie zorganizowali się w patrole, prowadzące akcję rozdawania materiałów promocyjnych o Żołnierzach Wyklętych oraz malowania twarzy narodowymi barwami. Sympatycznym akcentem, było rozdawanie uczestnikom uroczystości przepysznych ciast własnoręcznie wypieczonych przez wolontariuszy z II LO. V Augustowska Drużyna Harcerska „Enigma” zorganizowała sprzedaż biało-czerwonych zniczy, które uczestnicy wydarzenia mogli postawić w drodze powrotnej pod pomnikiem Żołnierzy Wyklętych.

Organizatorami augustowskich obchodów byli: Burmistrz Miasta Augustowa, Starosta Augustowski, Klub Historyczny im. Armii Krajowej oraz Centrum Sportu i Rekreacji w Augustowie, współorganizatorami: 14 Suwalski Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, II Liceum Ogólnokształcące w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie, Zespół Szkół Społecznych STO, Augustowskie Placówki Kultury.
Już po raz trzeci augustowski bieg wspierała Ochotnicza Straż Pożarna Augustów – Lipowiec, jak zawsze mogliśmy liczyć na pomoc augustowskiej policji.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom i osobom zaangażowanym w organizację obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Augustowie.
Danuta i Zbigniew Kaszlejowie

fot. Wojciech kaszlej