30 marca 2017 | Zbigniew Kaszlej
Symboliczne groby Ofiar Obławy Augustowskiej
 

Nagrobek Władysława JedlińskiegoIMG_4250Nagrobek Stanisława Wasilewskiego

IMG_4249Nagrobek Wacława Sobolewskiego ps. „Sęk”

IMG_4241Nagrobek Władysława Wasilewskiego

IMG_4236Nagrobek Henryka Dyczewskiego

IMG_4229Nagrobek Bronisława TomkiewiczaWP_20161002_17_21_44_Pro[1]Nagrobek Aleksandra Klimowicza

WP_20170405_17_29_15_Pro[1]WP_20170405_17_29_22_Pro[1]Nagrobek Lucjusza Janika

WP_20170405_17_03_47_Pro[1]Nagrobek Mieczysława Cichora

WP_20170405_17_30_29_Pro[1]

WP_20170415_14_58_18_Pro[1]Nagrobek Jana Rzepeckiego

WP_20170615_16_32_20_Pro[1]fot. Zbigniew Kaszlej

 

Wiedzę o Obławie Augustowskiej warto budować nawet z okruchów. W numerze „Naszego Sztabińskiego Domu” ze stycznia 2017 r. [nr 1(226)] Józef Matyskieła zamieścił artykuł „Historia zapisana w starej fotografii” okraszony pochodzącą z przełomu lat dwudziestych i trzydziestych XX w. fotografią. Jest ona cenna dla historyków zajmujących się dziejami Obławy Augustowskiej i jej Ofiarami, gdyż na grupowym zdjęciu, wśród żołnierzy 41 Suwalskiego Pułku Piechoty, znajduje się  Stanisław Matyskieła. Jest on Ofiarą Obławy Augustowskiej, jednym z 16 mężczyzn ujętych przez sowietów na wiejskim zebraniu w Jaziewie w lipcu 1945 r.

Oto artykuł Józefa Matyskieły z „Naszego Sztabińskiego Domu”:

„HISTORIA ZAPISANA W STAREJ FOTOGRAFII

Po wielu miesiącach zmagań z substancją budowlaną oraz tymi, którzy mniej lub bardziej udolnie dokonują jej przeobrażenia, miałem wreszcie kilka chwil aby na nowo odnaleźć  się w tym, czego nie muszę, a bardzo chcę. Wszystko jest jednak po coś. Opłacił się wysiłek całej rodziny. Najogólniej mówiąc – finis opus coronat. Do tego jeszcze cała ta przewalanka zaowocowała cennym znaleziskiem w postaci  poszukiwanej przeze mnie od lat fotografii stryja Stanisława urodzonego w 1909 roku. Jakież było moje zdumienie, gdy spośród gruzów wyłonił się niewielki, pożółkły i sponiewierany przez czas i okoliczności kartonik  – połówka zdjęcia. To musi być jakiś znak – pomyślałem. Po chwili miałem w ręku drugą jego część. Nie miałem już wątpliwości, że to właściwie cud. Prawie pól wieku minęło od chwili, gdy oglądałem je po raz ostatni. Stryja Stasia zabrali ruscy w czasie obławy w lipcu 1945 roku. Jedną z niewielu pamiątek po nim była właśnie ta fotografia, przedstawiająca  dwunastu (drużyna) młodych piechurów w pełnym uzbrojeniu (m.in. rkm Browning wz. 28) na zajęciach poligonowych w 41 pp w Suwałkach na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych minionego stulecia (Stanisław Matyskieła pierwszy od lewej w dolnym rzędzie). Ilu z nich przeżyło wojnę? Ilu złożyło w ofierze swoje młode życie  we wrześniu  1939 roku  walcząc z niemieckim najeźdźcą lub tak jak stryj i piętnastu jego kolegów z Jaziewa – poniosło śmierć z sowieckiej ręki już po wojnie? Da Bóg, że tak jak dwie połówki tej fotografii, odnajdą się kiedyś doły śmierci – miejsce ich dotychczasowego spoczynku, a my będziemy mogli spełnić swój obowiązek, by godnie, po katolicku ich pochować”. Autor: Józef Matyskieła

Fotografia, dotknięta „zębem czasu”, jest rzeczywiście złej jakości. Publikuje ją poniżej „przepracowaną” w programie graficznym przez Wojciecha Kaszleja.
matyskiela157ss,Kim był Stanisław Matyskieła – bohater tej fotografii? matyskiela157ssssW spisie opublikowanym w zbiorze „Obława Augustowska – lipiec 1945 r. Wybór źródeł”, wydanym przez białostocki Oddział IPN w 2010 r., jest ujęty Stanisław Matyskieła, jako mieszkaniec Jaziewa, ur. w 1909 r. a zatrzymany 13 lipca 1945 r.

 „Lista osób zamordowanych podczas „Obławy Augustowskiej” udostępniona przez Instytut Pamięci Narodowej Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku, na portalu http://oblawaaugustowska.pl/ zawiera uszczegółowienie biogramu Stanisława Matyskieły:
Matyskieła Stanisław
– syn Antoniego i Feliksy, urodzony 17.10.1909 r. w Jaziewie, zamieszkały we wsi Jaziewo.
Na tym portalu można znaleźć także fotografię Stanisława Matyskieły:

matyskiełaAlicja Maciejowska w publikacji  „Przerwane życiorysy – Obława Augustowska, lipiec 1945 r.”, wydanej w 2010 r. przez białostocki oddział IPN, przedstawiła spisany na podstawie rozmów z rodziną biogram Stanisława Matyskieły z Jaziewa. Przytaczam go w całości:
ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

 

Wiedzę o Obławie Augustowskiej warto budować nawet z okruchów. Kierując się przekonaniem, że warto upubliczniać każde źródło historyczne, które przywraca naszej pamięci ofiary sowieckiej zbrodni z lipca 1945 r., chcę pójść tropem dokumentu opublikowanego w latach 90. XX wieku na łamach „Przeglądu Augustowskiego” przez Andrzeja Makowskiego.
Historyk ten, zbierając materiały do wydanego w 1997 opracowania „Dzieje Augustowa od założenia miasta do 1945 r.”, przeprowadził kwerendę zasobów archiwalnych augustowskiej parafii pw. Najświętszego Serca Jezusowego.

Przeszukując księgi parafialne Andrzej Makowski natrafił na dokument z 30 stycznia 1953 r., który jest interesujący dla badaczy Obławy Augustowskiej i jednocześnie wiele mówi o rzeczywistości lat pięćdziesiątych XX wieku.
Proboszcz augustowskiej parafii ks. Eugeniusz Grodzki spisał, złożone pod przysięgą, zeznanie Czesława Narolewskiego dotyczące ofiar sowieckiej pacyfikacji z lipca 1945 r.
O Obławie Augustowskiej nie można było wtedy mówić, ksiądz był jednak gwarantem, że wiedza przekazana w taki sposób nie narazi informatora a przetrwa dla potomności.

Po latach warto powrócić do znalezionych w archiwum parafii zapisów. Oto skan dokumentu, by ułatwić jego odbiór, pod skanem zamieszczam przepisaną treść, z korektą jedynie literówek:

skan 2-page-001„Dnia 30 stycznia 1953 r. stawił się w kancelarii parafialnej w Augustowie Czesław Narolewski i po złożeniu następującej przysięgi: „Przysięgam panu Bogu Wszechmogącemu, w Trójcy św. jedynemu, że w sprawie Stanisława Dziądziaka zeznam całkowitą znaną mi prawdę i tylko prawdę. Tak przysięgam. Tak mi dopomóż Bóg!”
(podpis Narolewskiego Czesława)
zeznał co następuje: ZOBACZ CAŁY ARTYKUŁ

17 listopada 2016 | Zbigniew Kaszlej
Zmarła Alicja Maciejowska (1929 – 2016)
 

W wieku 87 lat zmarła Alicja Maciejowska, dziennikarka, reportażystka, dokumentalistka i osobowość Polskiego Radia. Laureatka wielu nagród radiowych, w tym Złotego Mikrofonu.
img_8767Internowana w stanie wojennym i na prawie osiem lat pozbawiona prawa wykonywania zawodu, brała udział w redagowaniu pisma „Solidarność Radia i TV”, tam też zamieszczała pierwsze komunikaty z działalności Komitetu Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945 r.
Grupa ludzi, tworząca od 1987 r. wraz z Alicją Maciejowską komitet, wykonała pionierską, olbrzymią pracę dokumentującą sowiecką zbrodnię na Polakach w lipcu 1945 r. – Obławę Augustowską. Zebrany materiał zaprezentowała w reportażach radiowych oraz w wydanej w 2010 r. książce „Przerwane życiorysy – Obława Augustowska, lipiec 1945 r.”

W 2007 r. zaprosiliśmy Alicję Maciejowską, wraz z wszystkimi członkami Komitetu Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945 r., na sesję Klubu Historycznego im. Armii Krajowej poświęconą Obławie Augustowskiej. Zamieszczamy zdjęcia autorstwa Jerzego Lecha z tego spotkania.

 

Ważna konferencja naukowa: najbliższy czwartek – 13.10. 2016 r., g. 10.00 w Archiwum Państwowym w Suwałkach

W programie referat Zbigniewa Kaszleja (Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie), Akta Urzędu Stanu Cywilnego w Augustowie jako źródlo wiedzy o Ofiarach Obławy Augustowskiej z lipca 1945 r.
Poza tym dwóch prof. dr hab., trzech doktorów i … wielu świetnych historyków, w tym regionaliści.
Zachęcamy – liczymy na przyrost wiedzy o sowieckiej zbrodni z lipca 1945 r.
konf-oa-13-10-2016

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku, Wydział Historyczno-Socjologiczny Uniwersytetu w Białymstoku oraz Archiwum Państwowe w Suwałkach zapraszają do udziału w konferencji naukowej „Obława Augustowska – fakty, konteksty, postulaty badawcze”, która odbędzie się 13 października 2016 r. w Archiwum Państwowym w Suwałkach (ul. Tadeusza Kościuszki 69).

Program konferencji:

10.00 Otwarcie konferencji

referaty:

prof. dr hab. Jan Snopko (UwB), Sytuacja społeczno-polityczna w powiecie augustowskim wiosną i latem 1945 r.
prof. dr hab. Grzegorz Motyka (ISP PAN Warszawa), Wojska NKWD Ochrony Tyłów 3 Frontu Białoruskiego 1944–1945
dr Tomasz Łabuszewski (OBBH IPN Warszawa), Cena wolności – Obława Augustowska jako odwet za przywiązanie do polskości
Piotr Łapiński (OBBH IPN Białystok), Bój nad jeziorem Brożane (15 lipca 1945 r.) – mity i rzeczywistość
Zbigniew Kaszlej (Klub Historyczny im. AK w Augustowie), Akta Urzędu Stanu Cywilnego w Augustowie jako źródło wiedzy o Ofiarach Obławy Augustowskiej z lipca 1945 r.

11.50–12.20 Dyskusja

12.20–12.40 Przerwa

Andrzej Matusiewicz (Augustowsko-Suwalskie Towarzystwo Naukowe), „O łaskawe powrócenie z Rossji mego ojca …” – listy dzieci z Filipowa do ministra Hilarego Minca
Tadeusz Radziwonowicz (Archiwum Państwowe w Suwałkach), W drodze do prawdy – rodziny w poszukiwaniach swych bliskich – ofiar Obławy Augustowskiej (od lat czterdziestych po sześćdziesiąte XX w.)
dr Teresa Kaczorowska, Obława Augustowska w oczach świadków historii
dr Jan Jerzy Milewski (OBBH IPN Białystok), Stare i nowe kontrowersje wokół Obławy Augustowskiej
Barbara Bojaryn-Kazberuk (IPN Białystok), Obława Augustowska – próba bilansu

14.20–14.50 Dyskusja

14.50 Podsumowanie konferencji

 

Prezydent RP Andrzej Duda 15 sierpnia 2016 r. odsłonił tablicę poświęconą „Żołnierzom Wyklętym”, wśród nich poległym i zamordowanym w OBŁAWIE AUGUSTOWSKIEJ, na filarze Grobu Nieznanego Żołnierza.dwnld2106779892

(fot. Krzysztof Sitkowski / KPRP)

Fragment wystąpienia Prezydenta RP Andrzeja Dudy w czasie tej uroczystości:
„W tym dniu spełniamy obowiązek, dzięki któremu Polska w dużym stopniu, wobec swoich żołnierzy, odzyskuje honor. Odsłaniamy tu, na Grobie Nieznanego Żołnierza, tablicę upamiętniającą uczestników tamtego antykomunistycznego powstania – Żołnierzy Niezłomnych, Żołnierzy Wyklętych.
(…)w to święto tak niezwykle ważne dla Polski, tak niezwykle ważne dla polskiego wojska, którego byli oni wielkimi reprezentantami, i którego najlepszą tradycję walki o wolną Polskę kontynuowali – idąc śladami swoich ojców, którzy pokonali bolszewików w Bitwie Warszawskiej 1920r., wierząc niezłomnie w to, że polskie wojsko idzie, aż do zwycięstwa, a w każdym razie, że zawsze ma obowiązek wiernie stać w obronie Ojczyzny, walczyć za jej wolność, walczyć jej suwerenność.
Cześć i chwała bohaterom! Wieczna pamięć poległym!”
http://www.prezydent.pl/…/art,62,wystapienie-prezydenta-rp-…

 

17 lipca 2016 r. byliśmy w Gibach, by oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
Jak co roku wyruszyliśmy z Augustowa autobusem, za który podziękowania należą się Staroście Augustowskiemu, wraz z rodzinami Ofiar Obławy Augustowskiej, Akowcami, harcerzami i pocztem sztandarowym II Liceum Ogólnokształcącego w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie. Pilotowali nas augustowscy motocykliści na motorach ozdobionych flagami narodowymi.
Mszy św. koncelebrowanej przewodniczył Ks. Bs. Romuald Kamiński, który w wygłoszonej homilii wskazał, że troskę o prawdę i pamięć o Obławie Augustowskiej warto osadzić w szerszym kontekście Bożego Miłosierdzia.
Poniżej przebieg uroczystości w obiektywie Zbyszka Kaszleja

fot. Zbigniew Kaszlej

16 lipca 2016 | Zbigniew Kaszlej
Wykład o Obławie Augustowskiej w Dworczysku
 

Ks. prof. UKSW dr hab. Włodzimierz Gałązka poprosił nas o opowieść o Obławie Augustowskiej dla szczególnego audytorium – zasłuchanych młodych ludzi pochodzących z Wyszkowa i okolic, uczestników spływu kajakowego Czarną Hańczą.

Dziękujemy za to zasłuchanie….

Mówiliśmy już o Obławie Augustowskiej z lipca 1945 r. w wielu miejscach: salach konferencyjnych, szkołach, kościołach, przy ognisku, a tym razem ….

w stodole nieopodal Czarnej Hańczy, w Dworczysku, 15 lipca 2016 r.

Danuta i Zbigniew Kaszlej

 

 

 

IMG_2459

fot. Wojciech Kaszlej

W niedzielę 17  lipca w Gibach odbędą się obchody 71. rocznicy Obławy Augustowskiej. Rozpoczną się o godzinie 11.30 od spotkania uczestników uroczystości przy kościele pw. św. Anny w Gibach i wspólnego przemarszu na wzgórze – symboliczny grób Ofiar Obławy – gdzie o godz. 12.00 odprawiona zostanie uroczysta msza święta oraz złożone zostaną wieńce i kwiaty.
Starosta Augustowski zapewnia autokar, którym kombatanci, poczty sztandarowe szkół oraz zainteresowane osoby będą mogły dojechać na uroczystości do Gib. Odjazd autokaru o godz. 10.30 z dworca PKS w Augustowie.