29 czerwca 2026 | Danuta Kaszlej
Cmentarne tajemnice (4) – Szyper Jan
 

Na cmentarzu parafialnym w Krasnymborze jest grób Jana Szypera. Lokalizację i fotografię tego grobu odnaleźć można na portalu GROBONET: cmentarz w Krasnymborze, sektor A, rząd 11, nr grobu 9.
Płyta z lastrico, metalowy krzyż z metalową tabliczką. Inskrypcja na tabliczce wybita metalowymi wzornikami liter, przejmująca w swojej formie i treści:

SZYPER JAN. UR. DN. 29.06.1927 R. W
JASTRZEBNEJ 1. ZAMORDOWANY DN. 31.05.1948
ŚMIERĆ CIEBIE SYNU I BRACIE W MŁODOŚCI
ZKOSIŁA PO TOBIE SMUTEK NAM ZOSTAWIŁA
NAD TWOJĄ MOGIŁĄ NIECH SŁOŃCE ŚWIECIĆ
NIE PRZESTANIE NA TWOJEJ MOGILE TEN
KRZYŻ NA PAMIĄTKĘ STANIE
SZCZECIN 3.1.1952 R.

Na podstawie akt znajdujących się w archiwum białostockiego Oddziału IPN (IPN Bi 3/42, 045/85, 045/88), wraz z Bartłomiejem Rychlewskim opracowaliśmy biogram Jana Szypera i umieściliśmy w naszym „Słowniku biograficznym konspiracji niepodległościowej na Augustowszczyźnie i Suwalszczyźnie 1944-1956”, Kraków 2020, s. 707-708.
Oto biogram naszego autorstwa:

Szyper Jan ps. „Świstak”, s. Wincentego i Wiktorii, ur. 28.06.1927 r. we wsi Jastrzębna I, gm. Lipsk, pow. Augustów. Rolnik, kawaler, 6 klas szkoły powszechnej. Żołnierz WiN. Zatrzymany przez funkcjonariuszy PUBP w Augustowie w styczniu 1947 r. i ciężko pobity. Po miesiącu, prawdopodobnie w związku z ogłoszoną amnestią, zwolniony (nałożono na niego obowiązek meldowania się raz na dwa tygodnie w PUBP w Augustowie). W kwietniu 1947 r. nie ujawnił się. Od października 1947 r. figurant sprawy agenturalnego rozpracowania krypt. „X 100”. 30.05.1948 r. pojechał do Augustowa kupić cegły, zatrzymany i przesłuchany, zgodził się wskazać skład broni oraz innych nieujawnionych ze swej wsi. Następnej nocy przewieziony do Jastrzębnej i zabity przez funkcjonariuszy PUBP w Augustowie pod dowództwem zastępcy szefa PUBP Augustów Ryszarda Cabana w lesie koło miejsca zamieszkania (wg relacji rodziny oraz znajomych przed śmiercią funkcjonariusze zmusili go do wykopania rękami grobu). Wg raportu UB w lesie miał próbować ucieczki, podczas której został ciężko ranny i po paru minutach zmarł. 

Tyle wiadomości o Janie Szyperze, jeżeli ktoś z czytelników posiada informacje dotyczące tej sprawy proszę o kontakt: Zbigniew Kaszlej, tel. 728550940

Wpis dodano w kategoriach: Aktualności

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *